Wizyty w Aglomeracji Ołomunieckiej/ Návštěvy Olomoucké aglomerace

1-3 października 2018r.

W pierwszej wizycie przedstawicieli Aglomeracji Opolskiej w Aglomeracji Ołomunieckiej, która odbyła się w dniach 1-3 października 2018r. udział wzięło 16 uczestników ze strony polskiej. Tematem przewodnim wizyty studyjnej było zarządzanie kryzysowe oraz bezpieczeństwo mieszkańców obszarów aglomeracyjnych oraz kompleksowa prezentacja zintegrowanego systemu ratunkowego regionu ołomunieckiego. W związku z tym zaplanowano między innymi wizytę w jednej z jednostek straży pożarnej na terenie miasta Ołomuniec, zwiedzanie centrum ewakuacyjnego miasta Ołomuniec, wizytę w centrum operacyjnym numeru 112. Ponadto celem wizyty była wymiana doświadczeń w zakresie wdrażania instrumentu ZIT. Uczestnikom wizyty zostały zaprezentowane projekty realizowane w ramach ZIT Aglomeracji Ołomunieckiej. Ponadto członkowie zespołu projektowego omawiali dalsze działania w ramach projektu i ustalali szczegóły dotyczące przyszłych staży i wyjazdów organizowanych w ramach projektu.

Uczestnicy wyjazdu mieli okazję spotkać się z zastępcą burmistrza Miasta Ołomuniec, panem Ladislavem Šnevajsem i Panem Martinem Majorem, reprezentującym Biuro ZIT Aglomeracji Ołomunieckiej. W trakcie wizyty w ołomunieckim ratuszu Pan Jan Langr, Kierownik Wydziału Ochrony Miasta Ołomuniec, przedstawił uczestnikom spotkania podstawowe elementy zintegrowanego systemu ratunkowego Aglomeracji Ołomunieckiej. Po spotkaniu w Urzędzie Miasta Ołomuniec, uczestnicy wyjazdu zostali przewiezieni do zmodernizowanej remizy strażackiej w Topolanach. Obiekt został wyremontowany przy wsparciu środków zewnętrznych.

Następnie uczestnicy wizyty studyjnej udali się do centrum ewakuacyjnego miasta Ołomuniec gdzie Pan Langr szczegółowo zapoznał wszystkich z jego działaniem, rolą pracowników urzędu miasta odpowiedzialnych za uruchomienie centrum w sytuacji zagrożenia, rejestrację przyjętych mieszkańców itp. Uczestnikom umożliwiono zwiedzenie całego centrum, łącznie z magazynami. Wywiązała się również szeroka dyskusja na temat funkcjonowania centrum oraz podobnych obiektów w Polsce. 

Następnie uczestnicy wizyty udali się do Chválkovic na budowę nowej remizy strażackiej, by zapoznać się ze standardem budowy tego typu obiektów w Republice Czeskiej. Jednostka w Chválkovicach jest jedną z najczęściej uruchamianych jednostek w Ołomuńcu, stąd konieczność budowy nowego obiektu, na który pozyskano dotację na poziomie 90% kosztów kwalifikowalnych ze środków UE (Zintegrowany Regionalny Program Operacyjny). Pozostałe 10% pochodzi z budżetu Miasta Ołomuniec (łączny koszt inwestycji to 15 milionów koron).

Kolejnym punktem programu była wizyta w Komendzie Straży Pożarnej Kraju Ołomunieckiego, gdzie mieści się również centrum operacyjne numeru 112 oraz jednostka ratowniczo – gaśnicza. Pierwszą prezentację przedstawiła Pani Alena Hložková, Kierownik Wydziału Zarządzania Kryzysowego Kraju Ołomunieckiego. W trakcie swojej prezentacji, Pani Hložková skoncentrowała się na przybliżeniu zebranym systemu zarządzania kryzysowego w Republice Czeskiej (poziom kraju, regionu, gminy) oraz omówieniu kompetencji poszczególnych organów w systemie zarządzania kryzysowego. Następnie głos zabrał pułkownik Petr Ošlejšek, który przedstawił swoim kolegom z Polski główne różnice pomiędzy funkcjonowaniem akcji ratowniczej i systemu ratunkowego w Polsce i Czechach. Przeanalizował szczegółowo potencjalne sytuacje kryzysowe oraz omówił statystyki zdarzeń Straży Pożarnej Kraju Ołomunieckiego z ostatnich 15-20 lat. Pod koniec prezentacji Pan Ošlejšek wspomniał o realizacji czesko-polskich projektów w ramach INTERREG, w których aktywnie uczestniczy Straż Pożarna Kraju Ołomunieckiego. Ostatnim prelegentem był Pan Jan Langr, który przedstawił rolę miasta w zintegrowanym systemie ratunkowym oraz przedstawił najważniejsze zagrożenia dla miasta Ołomuńca i wskazał możliwe rozwiązania w sytuacjach kryzysowych. Następnie uczestnicy wizyty studyjnej odwiedzili garaże jednostki ratowniczo – gaśniczej, gdzie zostało im zaprezentowane specjalistyczne wyposażenie jednostki.

Końcowym punktem programu była wizyta w centrum operacyjnym numeru 112, gdzie uczestnicy wizyty zapoznali się ze zintegrowanym systemem ratunkowym Kraju Ołomunieckiego. W ostatnim dniu wizyty w Ołomuńcu przedstawiciele Aglomeracji Opolskiej mieli okazję zwiedzić teren centrum wystawienniczego Flora Olomouc. W trakcie całej wizyty przedstawiciele zespołów projektowych z Polski i Czech omawiali również postępy w realizacji zadania, najbliższe działania, przygotowanie raportów i wszelkie kwestie związane z zarządzaniem projektem.   

25-27 września 2019r.

Pomiędzy 25 a 27 września 2019r. przedstawiciele Aglomeracji Opolskiej oraz instytucji współpracujących przebywali z kolejną wizytą studyjną w Aglomeracji Ołomunieckiej. W wyjeździe udział wzięło 24 uczestników. Tym razem tematem przewodnim wizyty u naszych czeskich partnerów był transport publiczny i mobilność. Program wyjazdu opracowany został wspólnie przez Stowarzyszenie Aglomeracja Opolska, Miasto Ołomuniec oraz Regionalną Agencję Rozwoju Moraw Środkowych.

W pierwszym dniu pobytu w Ołomuńcu przeprowadzone zostały warsztaty dotyczące rozwoju obszarów miejskich w zakresie tworzenia sprzyjających warunków dla rozwoju alternatywnych form transportu. W trakcie spotkania, którego temat przewodni sformułowano w postaci pytania: Rower – czy i kiedy może być alternatywą dla samochodu na obszarach aglomeracyjnych, uczestnicy pod kierunkiem eksperta – pana Daniela Chojnackiego – dyskutowali o warunkach jakie muszą być spełnione by przekonać mieszkańców do tego by przesiedli się z samochodu na rower, jakie są standardy budowy dróg dla rowerów, jak należy łączyć rower z innymi środkami transportu (np. poprzez budowę parkingów bike&ride czy centrów przesiadkowych), jak ważna jest integracja dróg dla rowerów na obszarze aglomeracji. Dyskutowano również o tym, jak dużym impulsem do realizacji inwestycji w obszarze mobilności były zintegrowane inwestycje terytorialne. Uczestnicy warsztatów dzielili się również doświadczeniami z przeprowadzonych w Polsce i Czechach konkurów w ramach działań dotyczących strategii niskoemisyjnych (szczególnie w zakresie kryteriów oceny projektów).

W pierwszym dniu wizyty odwiedziliśmy również miejskie centrum sterowania ruchem w Ołomuńcu, którego pracownicy zaprezentowali nam panel sterowania i oprogramowanie zrealizowane w ramach jednego z projektów ZIT Aglomeracji Ołomunieckiej. Uczestnicy mieli okazję poznać wszystkie dostępne funkcjonalności systemu.

Drugi dzień pobytu w Ołomuńcu rozpoczęto wizytą w Urzędzie Kraju Ołomunieckiego, gdzie polską delegację przywitała Pani Marta Novotna, dyrektor wydziału rozwoju regionalnego. Zostaliśmy zapoznani z funkcjonującym w Kraju Ołomunieckim zintegrowanym systemem transportu publicznego. Pani Kateřina Suchánková, koordynator systemu, przedstawiła zebranym aspekty prawne, organizacyjne, funkcjonalne oraz finansowe istniejącego systemu transportu publicznego. Z uwagi na duże różnice w systemach polskim i czeskim, prezentacja wywołała dyskusję i wiele szczegółowych pytań. W trakcie pobytu w regionalnym centrum zintegrowanego transportu przedstawiono nam również  jego „serce” czyli centrum sterowania. Kolejnym punktem programu pobytu w Ołomuńcu była wizyta w miejski centrum komunikacji miasta Ołomuniec, gdzie zostaliśmy przyjęci przez dyrektora Pana Jaromíra Machálka. Poza rozmowami na temat funkcjonowania miejskiej komunikacji w Ołomuńcu, taboru, systemu sprzedaży biletów czy inteligentnego systemu informacji pasażerskiej, mieliśmy również okazję dokładnie zwiedzić zajezdnię tramwajową oraz obejrzeć najstarszy i najnowszy tramwaj w Ołomuńcu. Dodatkowo zwiedziliśmy również centralny punkt sprzedaży biletów oraz centrum sterowania ruchem miejskim. Ostatni dzień pobytu w Aglomeracji Ołomunieckiej to wizyta w Hranicach – czwartej co do wielkości gminie Aglomeracji. Zastępca Burmistrza Miasta, Pan Daniel Vitonský, przyjął uczestników wyjazdu w imponującej siedzibie urzędu miejskiego. W pierwszej kolejności wysłuchaliśmy niezwykle interesującej prezentacji dotyczącej SMART Strategii Miasta Hranice. Wszyscy uczestnicy byli pod dużym wrażeniem innowacyjnych i nowoczesnych rozwiązań wprowadzonych przez zarządzających miastem. Co ciekawe ta niespełna 20 tysięczna gmina realizuje publiczny transport zbiorowy w oparciu o całkowicie elektryczny tabor autobusowy. Realizuje również wiele bardzo ambitnych i interesujących projektów, w tym w ramach zintegrowanych  inwestycji terytorialnych Aglomeracji Ołomunieckiej. Ostatnim punktem naszego pobytu w Hranicach była przejażdżka autobusem elektrycznym oraz rozmowa na temat taboru i jego obsługi i eksploatacji.

Wizyta w Hranicach okazała się niezwykle inspirująca i stała się okazją do ożywionej dyskusji na temat rozwiązań wprowadzanych przez tą właśnie gminę. Mamy nadzieję, iż dyskusja ta będzie kontynuowana nie tylko podczas kolejnej wizyty studyjnej ale również rozmów bilateralnych.


1.-3. října 2018

 

Studijní cesta byla primárně určena pro zástupce ITI (polsky ZIT) Opolské aglomerace (včetně ředitele Piotra Dancewicze), zúčastnili se jí starostové obcí (gmin) ze zázemí Opole, představitelé polského Ministerstva investic a rozvoje, zástupci dalších čtyř polských aglomerací, členové implementační struktury ZIT OA a zástupci vybraných institucí. Program cesty byl uspořádán v koordinaci se zástupci Nositele ITI Olomoucké aglomerace, zástupci města Olomouce a Regionální agentury pro rozvoj střední Moravy, kteří se jednotlivých bodů aktivně účastnili.

Studijní cesta měla splnit tyto hlavní cíle:
a) komplexní představení integrovaného záchranného systému Olomouckého kraje

  • prohlídka vybraných zbrojnic Sborů dobrovolných hasičů
  • návštěva, prohlídka a prezentace evakuačního centra Olomouc
  • prezentace operačního střediska 112, jeho návštěva
  • ukázka krizového řízení
  • prohloubení spolupráce mezi záchrannými sbory působícími v česko-polském pohraničí

b) výměna zkušeností se zaváděním nástroje ITI/ZIT, rozvoj vzájemné spolupráce

  • ukázka realizovaných projektů v Olomoucké aglomeraci (památky, mobilita aj.)
  • plánovaní dalších aktivit projektu „Společně pro rozvoj aglomerací“ a navazujícího projektu
  • možnost spolupráce v rámci mezinárodních projektů (URBACT, INTERREG EUROPE aj.)

Program cesty
Pondělí 1.10.2018

První den probíhal přesně podle stanoveného harmonogramu. Úvodním bodem byla návštěva hradu Bouzov, jakožto jedné z nejvýznamnějších historických a kulturních památek v Olomouckém kraji. Přestože Bouzov neleží na území ITI Olomoucké aglomerace, takže nemůže prostřednictvím těchto integrovaných teritoriálních investic čerpat finanční prostředky, obec realizovala projekty s podporou ESIF fondů v rámci individuálních projektů. Jedním z nich byla i rekonstrukce náměstí a přístupová komunikace k hradu Bouzov spolufinancovaná z dotačních prostředků EU díky ROP Střední Morava.
Během odpolední prohlídky širšího centra Olomouce se účastníci seznámili s některými projekty financovanými prostřednictvím ITI Olomoucké aglomerace – např. Obnova kulturní památky olomoucké radnice, Revitalizace kaple sv. Anny, Revitalizace kostela sv. Mořice nebo Modernizace tramvajové tratě 1. máje. Večer se v restauraci Podkova uskutečnila společná večeře, kterou kromě účastníků studijní cesty absolvovali i zástupci projektových partnerů a pozváni byli zástupci města Olomouce, kteří se podíleli na přípravě programu cesty.

Úterý 2.10.2018

Úterní program byl zahájen na olomoucké radnici v zasedací místnosti primátora města Olomouce, kde celou výpravu přivítali náměstci primátora dr. Ladislav Šnevajs (místopředseda řídicího výboru ITI Olomoucké aglomerace) a dr. Martin Major (člen ŘV ITI OA). Po úvodní zdravici si vzal slovo Ing. Jan Langr (vedoucí odboru ochrany Magistrátu města Olomouce) a představil všem základní prvky úterního programu zaměřeného na integrovaný záchranný systém Olomouckého kraje a všechny jeho prvky. Po celou dobu úterního programu byl účastníkům k dispozici evakuační autobus hasičského záchranného sboru a první zastávkou byla hasičská zbrojnice SDH Topolany. Stavba byla rekonstruována a výrazně modernizována za přispění národního dotačního titulu, sbor je dále podporován i ze strany statutárního města Olomouc (modernizace vozového parku apod.). Kromě samotné zásahové techniky došlo na prohlídku klubovny, místnosti velitele a k seznámení se s činnostmi sboru v podobě pořádání kulturně-společenských akcí. Z Topolan jsme se přesunuli na Tererovo náměstí, kde se nachází evakuační centrum města Olomouce a Ing. Langr nás detailně seznámil s jeho fungováním, obsluhou, rolemi zaměstnanců města zodpovědných za aktivizaci centra, evidenci přijatých obyvatel atd. Zodpovězeny byly dotazy na zásobování, stravování, vybavení, poskytovanou pomoc a péči. Součástí prohlídky byla i počítačová místnost, vlastní evakuační místnost (tělocvična) nebo sklady s nezbytným vybavením centra, jako jsou lůžka s veškerým příslušenstvím, stany, hygienické potřeby aj. Z evakuačního centra následoval přesun do Chválkovic, kde aktuálně probíhá výstavba nové hasičské zbrojnice pro jednotku SDH Chválkovice. Zdejší sbor má více než stoletou tradici (založen 1892), a protože stávající budova zbrojnice je v nevyhovujícím stavu, došlo nakonec na výstavbu zbrojnice nové. Možnost rozšíření stávající budovy z roku 1908 byla zamítnuta (památkové pásmo), po změně územního plánu (2014) byla schválena realizace nové zbrojnice v blízkosti fotbalového hřiště. Chválkovická jednotka patří k těm nejvytíženějším a je zařazena v kategorii JPO II (s dobou výjezdu do 5 minut), bylo tedy možné využít na výstavbu zbrojnice finanční prostředky v rámci Integrovaného regionálního operačního programu (IROP). Žádost o dotaci (zpracovala Bc. Renata Ondráčková, účastnice úterního programu) byla úspěšná a stavba nové zbrojnice mohla být zahájena – celkové náklady po veřejné soutěži jsou přibližně 15 milionů korun, přičemž dotace z IROP představuje 90 procent, zbylých 10 procent nákladů bude statutární město Olomouc hradit ze svého rozpočtu. Po zhlédnutí stavby hasičské zbrojnice ve Chválkovicích následovala stěžejní část úterního programu a vlastně celé studijní cesty – komplexní návštěva Hasičského záchranného sboru Olomouckého kraje včetně operačního střediska, hasičské techniky apod. První prezentaci představila Mgr. Alena Hložková, vedoucí oddělení krizového řízení Olomouckého kraje. Zaměřila se na legislativní zakotvení krizového řízení, složení krizového štábu a kompetence jednotlivých členů vč. role hejtmana a také srovnala krizové štáby na úrovni obce, obce s rozšířenou působností nebo kraje. Na její prezentaci navázal plk. Ing. Petr Ošlejšek, Ph.D. (náměstek ředitele HZS pro úsek IZS a OPŘ), který disponuje řadou zkušeností s realizací česko-polských přeshraničních projektů. Polským kolegům zkušeně představil hlavní rozdíly mezi fungováním záchranného a integrovaného záchranného systému v Polsku a ČR. Podrobně rozebral potenciální krizové situace včetně jejich kategorizace vzhledem k důležitosti, resp. k velikosti území, které je ohroženo (opět včetně souvisejících kompetencí dotčených složek/osob krizového štábu). Krom výše uvedeného došlo i na statistiky HZS Olomouckého kraje v posledních 15-20 letech. Nejvyšší počty zásahů (i přes 7 tis. ročně) jsou vázány na výskyt extrémních jevů v podobě vichřice, bleskových povodní apod. Na závěr své prezentace plk. Ošlejšek zmínil realizaci česko-polských projektů (Interreg, česko-polská přeshraniční spolupráce), na kterých se HZS aktivně podílí. Jeden z nich „Bezpečné pohraničí“ patří dokonce mezi tzv. vlajkové projekty operačního programu česko polské přeshraniční spolupráce. Posledním prezentujícím byl Ing. Jan Langr, který představil roli města v integrovaném záchranném systému, představil nejvýznamnější rizika, která město Olomouc ohrožují, a ukázal možnosti řešení krizových situací. Část prezentace se věnovala problematice povodní z historického i aktuálního pohledu, prevence před nimi, monitoringu, modelování záplavového území v závislosti na velikosti průtoku, retenční schopnosti Litovelského Pomoraví nebo úskalí soutoku Moravy s Bečvou. Poslední část prezentace se týkala organizace protipovodňových a dalších bezpečnostních opatření ve městě. Po prezentacích došlo na ukázku techniky, kterou disponuje profesionální zbrojnice HZS Olomouckého kraje. Všem účastníkům byl představen vozový park, zásahová technika, kontejnery s vybavením pro záchranu pod vodní hladinou, v případě dopravních nehod, úniku chemických látek nebo pro zajištění statiky poškozených budov apod. Prohlídka byla zakončena na operačním středisku linky 112, kde proběhla ukázka logistiky záchranné akce včetně lokalizace události, aktivizace jednotlivých složek integrovaného záchranného systému apod. Jedním z posledních bodů programu byla prohlídka hasičského muzea v Čechách pod Kosířem. V muzeu je prezentován vývoj hasičské techniky v nejstarší továrně na hasičské stříkačky v tehdejším Rakousku-Uhersku, založené v r. 1820 (firma R. A. Smékal).

25. - 27. září 2019

Olomoucká aglomerace hostila koncem září významné zástupce Opolské aglomerace. Obě aglomerace realizují tzv. integrované strategie (ITI), prostřednictvím kterých čerpají na klíčové a strategicky významné projekty finanční prostředky ze strukturálních fondů Evropské unie.
Aglomerace v minulosti navázaly spolupráci s cílem poukázat na dobrou praxi s realizací ITI v obou územích, která vyústila v realizaci důležitých projektů v oblasti školství, dopravy, inovací nebo životního prostředí. Pro tento účel se představitelé z Olomouce, Opole a jim blízkých měst pravidelně setkávají na společných akcí, jakými jsou semináře, workshopy, konference nebo stáže.
Hlavním a průřezovým tématem třídenní studijní cesty, která se v září uskutečnila, byla tentokrát oblast dopravy, konkrétně udržitelná mobilita a integrovaný dopravní systém Olomouckého kraje se zaměřením na Olomouckou aglomeraci, Statutární město Olomouc a město Hranice.
Do Olomoucké aglomerace zavítali kromě ředitele Opolské aglomerace, pana Piotra Dancewicze, i zástupkyně Evropské komise, paní Elżbieta Gajeska, představitelé (političtí, akademičtí aj.) polských aglomerací včetně starostů měst z dotčených území.
V rámci programu studijní cesty měli hosté možnost vyslechnout si zajímavé prezentace věnované Koordinátorovi integrovaného dopravního systému Olomouckého kraje (KIDSOK), Dopravnímu podniku města Olomouce (DPMO) nebo dopravní řídicí ústředně města Olomouc. Ředitelka KIDSOK, Ing. Kateřina Suchánková, provedla zájemce dispečinkem, stejně tak Ing. Martin Luňáček představil všechny možnosti a funkce dopravní řídicí ústředny města. Dopravním podnikem města Olomouce provedl hosty jeho ředitel, Ing. Jaromír Machálek, jež zúčastněným ukázal jak administrativní a technické zázemí a dispečink, tak i historické a moderní vozy, jimiž DPMO disponuje.
Návštěva polských zástupců byla zakončena ve městě Hranice, které leží na samém okraji Olomoucké aglomerace, a může se mj. pyšnit vozovým parkem hromadné dopravy, jež zajišťují elektro-busy. Tento zajímavý koncept spadá do tzv. strategie Smart City, kterou představil místostarosta Hranic, Daniel Vitonský. Hosté měli možnost prohlédnout si napájecí infrastruktury a samotný vozový park včetně projížďky.
Všem, kteří se na cestě podíleli a především prezentujícím patří poděkování za profesionální přístup. Díky této návštěvě mohli zástupci Olomoucké a Opolské aglomerace diskutovat o přínosech, problémech nebo rizicích, které vyplývají z realizace integrovaných strategií, a představit pozitivní zkušenosti, které by se daly využít v příštím plánovacím období Evropské unie 2021-2017.