Cztery dni inspiracji, wymiany doświadczeń i dobrych praktyk w Aglomeracji Opolskiej

W dniach 30 sierpnia – 2 września 2026 r. gościliśmy w Aglomeracji Opolskiej blisko 30 przedstawicieli Związków ZIT z całej Polski. 

Cztery dni były okazją do wymiany doświadczeń, poznania dobrych praktyk oraz rozmów o skutecznym zarządzaniu i współpracy w ramach zintegrowanych inwestycji terytorialnych. Szczególną uwagę poświęciliśmy doświadczeniom Aglomeracji Opolskiej oraz rozwiązaniom, które mogą stanowić inspirację dla Związków ZIT utworzonych w obecnej perspektywie finansowej Unii Europejskiej na lata 2021–2027. 

Program wizyty był bardzo bogaty i koncentrował się wokół kilku kluczowych zagadnień:

• zintegrowanych inwestycji terytorialnych w Aglomeracji Opolskiej, 
• planowania strategicznego na poziomach: obszar funkcjonalny – region – kraj,
•  dobrych praktyk i projektów prorozwojowych oraz pozyskiwania zewnętrznych źródeł finansowania na przykładzie miasta Opola,
•  ochrony różnorodności biologicznej oraz rozwoju i wspierania dziedzictwa naturalnego i kulturowego na przykładzie gminy Dąbrowa, 
• realizacji usług publicznych na rzecz mieszkańców oraz zarządzania kryzysowego. 

Zintegrowane inwestycje terytorialne i planowanie strategiczne 

Zanim uczestnicy wizyty studyjnej mieli okazję zobaczyć konkretne przykłady realizowanych projektów zintegrowanych, przedstawiciele Departamentu Programowania Funduszy Europejskich Urzędu Marszałkowskiego Województwa Opolskiego podzielili się doświadczeniami związanymi z wdrażaniem instrumentów terytorialnych w naszym regionie. 

Rozmawiano o zintegrowanych inwestycjach terytorialnych realizowanych w latach 2014–2020 oraz w obecnej perspektywie finansowej UE. Uczestnicy spotkania poznali m.in. informacje dotyczące przeznaczenia środków ZIT w regionie, ich wysokości oraz postępu we wdrażaniu instrumentu. 

Dużo miejsca poświęcono również podejściu Samorządu Województwa Opolskiego do planowania rozwoju i wdrażania instrumentów terytorialnych oraz podziałowi regionu na subregiony. Podejście, w ramach którego całe województwo podzielone jest na subregiony i wdraża instrumenty terytorialne, sprawdziło się już w poprzednich latach. W obecnej perspektywie finansowej Samorząd Województwa Opolskiego kontynuuje ten sposób wdrażania polityki rozwoju. 

Kolejnym tematem było planowanie strategiczne na różnych poziomach, w tym w ramach miejskich obszarów funkcjonalnych. Uczestnicy wysłuchali prezentacji Dyrektora Departamentu Planowania Przestrzennego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Opolskiego, który przedstawił podejście do planowania strategicznego i przestrzennego w województwie, z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa. 

W prezentacji zwrócono uwagę na rolę obszarów funkcjonalnych jako endogenicznego czynnika wspierającego rozwój regionu. Przedstawiono również doświadczenia województwa opolskiego w programowaniu rozwoju z uwzględnieniem powiązań funkcjonalnych, a także wyzwania związane z prowadzeniem polityki rozwoju i polityki przestrzennej. Prezentacja miała bardzo praktyczny charakter i pozwoliła uczestnikom zwrócić uwagę na najważniejsze kwestie związane z planowaniem rozwoju na różnych poziomach.

Opole – projekty i rozwiązania wspierające rozwój miasta  

Kolejnym punktem programu była sesja poświęcona najważniejszym projektom prorozwojowym realizowanym przez Miasto Opole. 

W specyfikę miasta wprowadził naszych gości Prezydent Miasta Opola Arkadiusz Wiśniewski, który przedstawił stolicę województwa, jej najważniejsze atuty, a także stojące przed nią wyzwania. 

Następnie przedstawiciele Urzędu Miasta Opola zaprezentowali najważniejsze inicjatywy miejskie, w tym projekty realizowane lub zrealizowane w ramach zintegrowanych inwestycji terytorialnych. Prezentacja obejmowała nie tylko przykłady konkretnych inwestycji, ale również informacje dotyczące liczby realizowanych projektów, wysokości pozyskanego wsparcia oraz liczby partnerów zaangażowanych w poszczególne przedsięwzięcia. 

Dzięki temu uczestnicy mogli zobaczyć skalę działań podejmowanych w stolicy województwa oraz przekonać się, jaki wpływ na rozwój Opola i jego obszaru funkcjonalnego mają zintegrowane inwestycje terytorialne. 

Po krótkiej dyskusji nadszedł czas, aby goście z całej Polski zobaczyli w terenie, jak realizowana jest wizja rozwoju miasta. Podczas sesji plenerowej odwiedziliśmy m.in. Plac Dworcowy im. Kory Olgi Sipowicz, centrum przesiadkowe Opole Główne, Urban Lab, ulicę Krakowską wraz ze zrewitalizowanymi przestrzeniami, w tym Centrum Dialogu Obywatelskiego i Centrum Aktywności Społecznej, Miejską Bibliotekę Publiczną, Młynówkę i jej zagospodarowane nabrzeże, a także opolski amfiteatr, Narodowe Centrum Polskiej Piosenki oraz Muzeum Polskiej Piosenki. 

Ten intensywny spacer pozwolił uczestnikom wizyty studyjnej zobaczyć część najważniejszych miejsc, w których realizowane są projekty finansowane w dużej mierze ze środków zewnętrznych. 

Ochrona bioróżnorodności i dziedzictwo Aglomeracji Opolskiej 

Kolejny dzień wizyty studyjnej poświęcony był ochronie bioróżnorodności oraz dziedzictwu naturalnemu i kulturowemu. 

Pierwszym punktem programu było opolskie ZOO, gdzie uczestnicy mieli okazję nie tylko spacerować wśród zwierząt, ale również poznać projekty współfinansowane ze środków Unii Europejskiej, które przyczyniają się do ochrony zasobów przyrodniczych i różnorodności biologicznej. Jednym z przykładów było opolskie akwarium „Wodny Świat”. 

Po krótkim spacerze po zabytkowym parku na Wyspie Bolko, objętym ochroną konserwatorską, oraz przejściu przez Park 800-lecia, uczestnicy udali się kładką im. Halupczoka na parking, skąd wyruszyli do gminy Dąbrowa. 

Położona w bezpośrednim sąsiedztwie Opola gmina, należąca do Aglomeracji Opolskiej, jest doskonałym przykładem wykorzystania dziedzictwa naturalnego i kulturowego na rzecz lokalnej społeczności oraz rozwoju gminy. 

W trakcie wizyty w gminie Dąbrowa odwiedziliśmy Park Nadodrzański w Żelaznej, Park Wiejski w Niewodnikach, zagospodarowane wyrobiska gliny oraz Pałac w Chróścinie wraz z parkiem dworskim i stawem parkowym. 

W tym ostatnim miejscu uczestnicy poznali działalność Centrum Aktywności Lokalnej, które działa w odrestaurowanym pałacyku i oferuje mieszkańcom szeroką gamę zajęć kulturalnych, edukacyjnych i aktywizujących. 

Nowoczesne usługi publiczne i zarządzanie kryzysowe 

Ostatni dzień wizyty studyjnej ponownie spędziliśmy w Opolu. Jednym z najważniejszych punktów programu była wizyta w Centrum Usług Publicznych, w tym w Miejskim Centrum Zarządzania Kryzysowego. 

Nowoczesny obiekt przy ul. Pileckiego zrobił na samorządowcach z całej Polski duże wrażenie – zarówno ze względu na swoją architekturę, jak i zastosowane rozwiązania ułatwiające obsługę mieszkańców. 

Podczas wizyty w Wydziale Zarządzania Kryzysowego uczestnicy poznali zakres jego działalności oraz sposób organizacji systemu zarządzania kryzysowego w mieście. Szczególną uwagę poświęcono działalności Miejskiego Centrum Zarządzania Kryzysowego, które odgrywa kluczową rolę w pierwszej fazie reagowania na sytuacje kryzysowe. 

Był to ostatni punkt wizyty studyjnej w Aglomeracji Opolskiej. Nie zabrakło jednak również czasu na poznanie turystycznego oblicza Opola, w tym atrakcji związanych z Festiwalem Polskiej Piosenki. 

Cztery dni spędzone w Aglomeracji Opolskiej były pełne inspiracji, wartościowych rozmów i wymiany doświadczeń. Wierzymy, że nawiązane kontakty i poznane rozwiązania staną się początkiem kolejnych wspólnych działań i projektów. 

Dziękujemy wszystkim uczestnikom za obecność, aktywny udział w spotkaniach oraz inspirujące rozmowy! 

 

Wizyta studyjna odbyła się w ramach projektu Kształtowanie umiejętności zarządzania w Związkach ZIT – Zintegrowani, który finansowany jest ze środków Unii Europejskiej, w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach PTFE 2021-2027 oraz ze środków budżetu państwa.